На почеток
   Faqja e parė> Pėr neve >Istorijati


Istorijati
Faksimil nga dokumenti me informata për ndërtimin e centralit të parë elektrik në Maqedoni.

EVN Maqedoni është pjesë përbërse e familjes së madhe të koncernit EVN AG nga Austrija . Me kontratën shitblerse të vitit 2006 , EVN AG u bë pronare e 90 përqind të AD EEM të atëhershme ndërsa 10 përqind mbetën pronsi e Republikës së Maqedonis. Aktiviteti primar i kompanisë është distribuimi dhe furnizimi me energji elektrike i rreth 800.000 konsumuesve në teritorin e tërë shtetitit.
Gjatësia e rrjetit elektrik është rreth 25.000 km, ndërsa në pronsi të EVN Maqedoni janë edhe 11 hidrocentrale të vogla të cilat prodhojnë rreth 150 GW energji elektrike.

Elektrifikimi në Maqedoni (1909-1944)

Llamba e parë në Shkup ka ndritë në vitin 1909 kur është e ndërtuar elektrana e parë me avull në kohë kur Maqedonia ishte pjesë e perandorisë Otomane.

 


Centrali i parë elektrik në Maqedoni

 

Elektrifikimi i qytetëve tjerë në Maqedoni është bër veçmas dhe pavarsisht . Pas Shkupit në vitin 1924 është elektrifiku Manastiri dhe deri në vitin 1930 jan elektrifiku Tetova,Velesi,Kumanova,Shtipi,Kriva Pallanka, Gevgelija,Vinica dhe Koçani. Prej vitit 1931 deri 1935 jan elektrifiku Prilepi,Kërçova dhe Demir Kapija dhe prej vitit 1936 deri 1940 janë elektrifiku Gostivari,Ohri,Strumica dhe Probishtipi. Në atë kohë energjija elektrike është prodhuar në hidroelektrana të vogla por edhe pse në sasi të vogël ka pas edhe centrale me dizel dhe qymyr. Objektet prodhuese më të rëndësishme të ndërtuara para luftës së dytë botërore janë: CHE  “Shkumbi“(pena) e ndërtuar në vitin 1927 me fuqi prej 1.760 KW. Dizel elektrana e ndërtuar në Shkup në vitin 1933 me fuqi prej 1.000 kë dhe CHE “Matka“ e ndërtuar në vitin 1938 me fuqi prej 4.160 kw. 

 


Ndërtimi i pendës në Matkë
Zhvillimi i sistemit elektroenergjetik (1945-2005)
Menjëher pas mbarimit të luftës së dytë botërore në Maqedoni formohet „Ndërmarje Federale elektroenergjetike„ (NFE) për Maqedonin ,e cila ka udhëhequr me tërë resurset elektroenergjetike në shtet. Në dallim prej periudhës së mëparshme kur secili qytet ka pas zhvillimin elektroenergjetik të veçant dhe të pamvarur. NFE për Maqedonin ka funksionuar si një sipërmarje për tërë territorin e Maqedonisë në suaza të Federatës Jugoslave. Me kalimin e kohës emrat e ndërmarjes janë ndryshuar (NFE) për Maqedonin deri në vitin 1954 „ Shoqëri elektroekonomike e Maqedonisë „deri ne vitin 1966. ElektroMaqedoni„ deri ne vitin 1990, „ SP elektroekonomija e Maqedonis„deri vitin 2005 dhe pas ndarjes dhe rebrendimit fillon të përdoret „EVN Maqedoni SA,, – Shkup.

 


Parakalimi i 1 Majit në Shkup

 

Rindërtimi i objekteve të energjisë elektrike që janë dëmtuar rëndë ose  shkatërruara në luftë është bërë detyrë primare e cila me ndihmën e shtetit dhe qytetarëve në periudhën pas lutës në Maqedoni është kryer me sukses. Elektrifikimi në Maqedoni ka qen pothuajse në tërsi i realizuar dhe energjija elektrike është bërë përditshmëri pothuajse në çdo qytet dhe fshat të shtetit. Sistematikisht dhe me pikpërshmëri është ndërtuar rrjeti distributiv, trafostacione dhe objekte të rëja energjetike të cilat kan ploëtsuar nevojat për energji elektrike të amvisrive dhe industrisë në rritje.
Kapacitetet më të rëndësishme për prodhim të energjisë elektrike, të ndërtuar pas luftës dhe deri në pavarsin e Maqedonis në vitin 1991 jan për të veçuar :

  • CTE Maxhari                             (1949)
  • CHE Mavrovë                             (1957)
  • CHE Tikvesh                              (1968)
  • CHE Globoçica                          (1965)
  • CHE Shpilje                               (1969)
  • CTE Negotinë                            (1978)
  • CTE Oslomej                             (1980)
  • KXE Manastir                            (1982)
Sistemi elektrioenergjetik i Maqedonisë prej 1945 deri 1990 është zhvilluar dhe ka qen pjesë përbërse e sistemit elektroenergjetik të ish Jugoslavisë. Pas shpartalimit të Federatës së Jugoslavisë dhe pavarsisë së Republikës së Maqedonisë si shtet i pavarur u ndërpre edhe rrjeti i tensionit të lart me pjesën tjetër të RSFJ-së. Me këtë ndodhi edhe pavarsimi i sistemit të rjetit elektroenergjetik të Maqedonisë i cili edhe pranë vështërsive nuk lejoj të ketë probleme të mëdha në furnizimin me energji elektrike.
Sipërmarja e vetme „ SA Elektroekonomija e Maqedonisë „ në vitin 2005 u nda në tre sipërmarje „ SA ELEM„ për prodhimin e energjis elektrike, „SA SOETM„ (AD MEPSO) puna e të cilës është përçimi (transferi) i energjis elektrike dhe„ EEM SA„ (AD ESM) puna e të cilës esht distribuimi i energjisë elektrike. Me kontratën shitblerse në Prill të vitit 2006 „ EEM SA„ bëhet pronë e koncernit „EVN AG„ nga Austrija, dhe me ribrendimin  në vitin 2008 kjo sipërmarje e mer emrin „ EVN Maqedoni SA Shkup„ .
EVN Maqedoni (2006-  )

 

 

Menjëhër pas privatizimit të EVN Maqedoni nga ana e EVN AG nga Austrija , në vitin 2006 filloj riorganizimi në sipërmarje. Gjendja e dobët në pagesa dhe humbje të energjis elektrike, kualitet i dobët i rrjetit distribues dhe trafostacioneve, rezultatet e këqija finansiare dhe negativitete të tjera filluan sistematikisht dhe rënëjsisht të ndryshohen.
Me investime të mëdhaja, organizim dhe udhëheqje bashkohore dhe përdorim i metodave më të reja teknologjike në sferën e elektroenergjisë, krejtësisht e ndryshuan pamjen dhe rezultatet e sipërmarjes.
EVN Maqedoni për kohë të shkurtë u shëndrua në brend të njohur dhe shembull për sipërmarje moderne në Republikën e Maqedonisë e cila me punën e saj fitoj shumë lavdata dhe çmime.
Me përfundimin e riorganizimit të suksesshëm dhe transformimin, EVN Maqedoni formoi bazë të shëndosh për realizimin e caqeve dhe përballimi i të gjitha sfidave në të ardhmen.
 
  Harta  
   
   
   

 
  Македонски | Deutsch | kėshilla pėr kursim 10:  Nepermjet te hapjes se shpeshte dhe te gjate te dritares ne menyre te pakontrolluar humbet ngrohtesia. Ajrosni shkurt por forte edhe ate ne periudhe te caktuar kohore.